انجمن فقه و حقوق اسلامی حوزه علمیه و پژوهشگاه حوزه و دانشگاه دوفصلنامه علمی ـ پژوهشی قرآن، فقه و حقوق اسلامی 3476-4884 19 19 2025 10 23 Examining the Ḥadd of Qadhf and Its Role in Safeguarding Human Dignity with Reference to Qurʾān 24:4 بررسی حدّ قذف و تأثیر آن بر صیانت از آبروی افراد با تکیه بر آیه ۴ سوره نور 51 70 232904 FA منوچهر خدارحمی استاد مدعو گروه فقه و مبانی دانشگاه علوم اسلامی رضوی، مشهد، ایران / نویسنده مسئول 0009-0004-1373-8685 محسن جهانگیری دانشیار دانشگاه علوم اسلامی رضوی سیدمهدی احمدی نیک استادیار دانشگاه علوم اسلامی رضوی 0000-0001-6976-1471 Journal Article <span style="letter-spacing: -.1pt;">The preservation of human dignity and personal honor is among the fundamental principles of Islamic law, manifested through various legal injunctions. This study investigates the ruling on qadhf (false accusation of adultery) as one of the key protective mechanisms in safeguarding individuals’ reputation, with particular focus on Qurʾān 24:4. Adopting a descriptive-analytical approach and drawing on jurisprudential and exegetical sources, the research explores the phrase “wa alladhīna yarmūna al-muḥṣanāt” (“those who accuse chaste women”). The findings indicate that the rulings related to qadhf, beyond their penal aspect, serve as a preventive measure in maintaining the moral and social order of society. By offering a fresh interpretation of the term muḥṣanāt and reconsidering the scope of qadhf, the study creates space for re-evaluating traditional approaches. Furthermore, the issue of rejecting the testimony of the accuser (qādhif) and the conditions for its reinstatement are examined as significant implications of this ruling. The relevance of this research is heightened in the modern context, given the expansion of social interactions and digital media, which facilitate the spread of accusations. The study’s findings contribute to clarifying the role of Islamic legal injunctions in preserving human dignity and strengthening the ethical foundations of society.</span> <span dir="RTL" lang="FA" style="font-size: 13.0pt; mso-ansi-font-size: 11.0pt; font-family: IRLotus; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; letter-spacing: -.1pt; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;">حفظ کرامت و آبروی افراد از اصول بنیادین شریعت اسلام است که در قالب احکام متعددی تجلی یافته است. پژوهش حاضر با هدف بررسی حکم قذف به‌عنوان یکی از مهم‌ترین سازوکارهای حمایتی شریعت در صیانت از حیثیت افراد، به تحلیل و واکاوی آیه 4 سوره نور می‌پردازد. مطالعه پیش رو با رویکردی تحلیلی توصیفی و با بهره‌گیری از منابع فقهی و تفسیری، به واکاوی عبارت «وَالَّذِینَ یَرْمُونَ‌الْمُحْصَنَاتِ» پرداخته است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد احکام مرتبط با قذف، علاوه بر جنبه کیفری، نقش بازدارنده‌ای در حفظ نظم اخلاقی و اجتماعی جامعه ایفا می‌کند. تحقیق حاضر با ارائه تفسیری نو از مفهوم محصنات و گستره شمول حکم قذف، زمینه بازنگری در رویکردهای سنّتی را فراهم می‌آورد. همچنین مسئله عدم پذیرش شهادت قاذف و شرایط اعاده آن، به‌عنوان یکی از پیامدهای مهم حکم قذف مورد بررسی قرار گرفته است. اهمیت پژوهش پیش رو در عصر حاضر، باتوجه به گسترش ارتباطات اجتماعی و فضای مجازی که امکان نشر اتهامات را تسهیل کرده است، دوچندان می‌شود. نتایج این مطالعه می‌تواند در تبیین نقش احکام اسلامی در حفظ کرامت انسانی و تقویت بنیان‌های اخلاقی جامعه راهگشا باشد.</span> https://www.sijl.ir/article_232904_c74ab005aab99593c27f17a04bfc7ea0.pdf