عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی و عضو انجمن فقه و حقوق اسلامی حوزه (hedayat47@gmail.com).
چکیده
واژه «فحشاء» و مشتقات آن از واژگان پُرتکرار در آیات قرآن کریم است. در بعضی آیات، واژه «فاحشه» با قید «مبیّنه» منشأ آثاری در حقوق مالی زوجه شناخته شده است. مطابق آیه 19 سوره نساء، «فاحشه مبیّنه» از موارد استثنای حرمت عَضل بهشمار میآید و شوهر بر اساس آن میتواند بر همسرش سخت بگیرد تا بخشی از مَهر را بازستاند. همچنین در آیه نخست سوره طلاق، «فاحشه مبیّنه» بر حق سکنای مطلّقه رجعی مؤثر و باعث اسقاط آن میگردد. درباره چیستی «فاحشه مبیّنه» در آیات مذکور میان مفسران و فقها گفتوگوهای فراوانی درگرفته و آرای متفاوتی ازسوی آنان اظهار شده است؛ مانند مفهوم کلی گناه، نشوز، اَعمال منافی عفاف، اَعمال موجب حدّ و ایذاء خانواده شوهر. پژوهش حاضر بهروش توصیفی ـ تحلیلی و با اتکا بر سیاق آیات و مؤیّدات روایی به این نتیجه دست یافته است که اَعمال منافی عفاف سبب تقلیل مَهر و اسقاط حق سکنای زن در دوره عدّه رجعی است.
