اصل قرآنی استقلال مالی زن با تمرکز بر نکاح به‌عنوان موقعیت توسعه‌دهنده و محدودکننده آن در شریعت اسلامی و حقوق موضوعه ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار دانشکده حقوق دانشگاه قم/ نویسنده مسئول

2 استادیار گروه حقوق خصوصی دانشکده حقوق دانشگاه قم

چکیده
مالکیت در اسلام امری کاملاً غیرجنسیتی است و بر اساس منشأ انسانی تقسیم نمی‌شود. ازسوی‌دیگر نگاه به زن به‌عنوان یکی از ارکان جامعه، نشانگر جهت‌دهی هر نظام فکری حقوقی است. قرآن کریم با نگاهی کاملاً فراجنسیتی به زنان، برای حق مالکیت، اسباب خاصی را قرار داده است که انسان‌ها با تحقق مصادیق آن اسباب، از مزایایی برخوردار می‌شوند که شارع آنها را اعتبار کرده است و درنتیجه اصل استقلال مالی زنان را در زمانه‌ای که حقوق اولیه زنان مورد انکار بود، به‌صراحت و بالإصالة مورد توجه قرار داد. باوجوداین استقلال مالی زنان در اثر موقعیت‌های ثانوی که مهم‌ترین آن ازدواج است، دستخوش توسعه یا تضییق می‌گردد. مهم‌ترین موقعیت‌های توسعه‌دهنده، مهریه، نفقه، اجرت‌المثل خانه‌داری و فوت و مهم‌ترین موقعیت محدودکننده، اشتغال است. البته با پذیرش تقدم زمانی عقد لازم اجاره بر نکاح و نیز سازوکار شروط ضمن عقد، موقعیت محدودکننده، قابل رفع است

کلیدواژه‌ها