طلبه سطح سه حوزه علمیه قم و دانشآموخته مؤسسه عالی فقه و علوم اسلامی
چکیده
مشهور با استناد به آیات قصاص و روایاتی چون صحیحه حلبی در قتل عمد و صحیحه ابیبصیر در جنایت عمدی، حق قصاص را انحصاری دانستهاند و گرفتن دیه را منوط به رضایت قاتل میکنند. درمقابل ابنجنید، عمانی، علیبنابراهیم، کلینی، شیخ صدوق، ابوصلاح، ابنبراج و محققخوانساری در قتل عمد، به تخییر ولیّ دم میان قصاص و گرفتن دیه قائلاند. هرچند مشهور این قول را فقط به دو فقیه اول نسبت دادهاند. ابوصلاح و سلار نیز در جنایت عمدی، تخییر مجنیٌعلیه را پذیرفتهاند و بعید نیست قائلان به تخییر در قتل عمد، در جنایت عمدی نیز به تخییر قائل باشند. دلیل قول به تخییر، آیات 178 سوره بقره و 45 سوره مائده بهضمیمه روایات تفسیری و روایات خاص متعددی است که ظهور در تخییر دارند. پژوهش پیش رو با توصیف و تحلیل ادله قرآنی و روایی، به بررسی ادله هردو قول میپردازد و با نقد دیدگاه مشهور فقها که قصاص را حق تعیینی ولیّ دم و مجنیٌعلیه میدانند، قول به تخییر میان قصاص و دیه را با لحاظ آیات قصاص بهضمیمه روایات تفسیری و روایات خاص متعدد، تقویت میکند. نوآوری پژوهش، اثبات تخییر با استناد مستقیم به آیات قصاص و روایات خاص متعددی است که در تحقیقات پیشین به آنها توجه نشده است.
میرزایی کلان,رضا . (1403). نگرشی نو در ادله قرآنی ـ روایی حق ولیّ دم و مجنیٌعلیه در جنایت عمدی. دوفصلنامه علمی ـ پژوهشی قرآن، فقه و حقوق اسلامی, 21(21), 97-124.
MLA
میرزایی کلان,رضا . "نگرشی نو در ادله قرآنی ـ روایی حق ولیّ دم و مجنیٌعلیه در جنایت عمدی", دوفصلنامه علمی ـ پژوهشی قرآن، فقه و حقوق اسلامی, 21, 21, 1403, 97-124.
HARVARD
میرزایی کلان رضا. (1403). 'نگرشی نو در ادله قرآنی ـ روایی حق ولیّ دم و مجنیٌعلیه در جنایت عمدی', دوفصلنامه علمی ـ پژوهشی قرآن، فقه و حقوق اسلامی, 21(21), pp. 97-124.
CHICAGO
رضا میرزایی کلان, "نگرشی نو در ادله قرآنی ـ روایی حق ولیّ دم و مجنیٌعلیه در جنایت عمدی," دوفصلنامه علمی ـ پژوهشی قرآن، فقه و حقوق اسلامی, 21 21 (1403): 97-124,
VANCOUVER
میرزایی کلان رضا. نگرشی نو در ادله قرآنی ـ روایی حق ولیّ دم و مجنیٌعلیه در جنایت عمدی. دوفصلنامه علمی ـ پژوهشی قرآن، فقه و حقوق اسلامی, 1403; 21(21): 97-124.
