تأملی بر ناسازگاری تنبیه بدنی ناشزه با کرامت زنان (تحلیل و بررسی ضرب زنان ناشزه در آیه 34 سوره نساء)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه قرآن‌پژوهی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی/ نویسنده مسئول

2 دانش‌پژوه سطح چهار جامعةالزهرا

چکیده
یکی از آسیب‌های روابط میان زوجین، نشوز زوجه است که قرآن کریم برای درمان آن راه‌حل‌های سه‌گانه‌ای پیشنهاد داده است که راه‌حل تنبیه بدنی در این آیه، پیوسته توسط متجددان و شرق‌شناسان مورد پرسش و نقد قرار داشته است. یکی از شبهات رایج دراین‌باره، آسیب‌دیدن کرامت زنان به‌وسیله ضرب است. پژوهش حاضر با روش توصیفی تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه‌ای، به‌دنبال حل این شبهه از دو مسیر می‌باشد: نخست آنکه نشوز زوجه در آیه فراتر از ترک تمکین جنسی و به‌معنای سرکشی و شورش علیه قوّامیت زوج است؛ ازاین‌رو برای مقابله با شورش‌گری، حکیمانه‌ترین راه برای حفظ کانون خانواده از فروپاشی، راه‌حل‌های سه‌گانه قرآن است. در این مسیر، تنبیه بدنی نیز در مرحله پایانی جای دارد. دوم آنکه مجازات بدنی در برابر شورش‌گر ـ پس از تذکرات و هشدارها ـ همانند هر مجازات دیگری برای شورش‌گری، خلاف کرامت انسانی نیست؛ چراکه ناشزه، با نشوز و سرکشی خویش، به کرامت قانون و خانواده آسیب می‌رساند و تنبیه وی درحقیقت تکریم قانون و تحکیم خانواده خواهد بود.

کلیدواژه‌ها