حق سکونت و نفقه زوجه به مدت یکسال پس از فوت شوهر، بررسی آیات 240 و 234 سوره بقره

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، گروه حقوق، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران

2 استادیار، گروه معارف اسلامی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران

چکیده
یکی از مسائل اساسی و چالش‌برانگیز زنان پس از فوت همسر، تأمین مسکن و نفقه در دوران پس از وفات است. قرآن کریم در آیه 240 سوره بقره تصریح می‌کند که مردان موظف‌اند وصیت کنند تا پس از مرگ آنان، به مدت یک سال هزینه معیشت و اسکان همسرانشان تأمین گردد. مشهور نزدیک به اجماع مفسران و فقیهان بر این باورند که آیه 240 سوره بقره به وسیله آیه 234 همان سوره و نیز آیه 12 سوره نساء نسخ شده است. این دیدگاه با استناد به اجماع، معرفه بودن کلمه «الحول» در آیه 240 و برخی روایات، تقویت گردیده است. فرضیه تحقیق حاضر بر این مبنا است که نسخ آیه 240 سوره بقره صحیح نیست و باید مورد بازنگری قرار گیرد. یافته‌های تحقیق حاضر که به روش توصیفی و تحلیلی نگارش شده است، نشان می‌دهد که موضوع آیه 240 سوره بقره لزوم وصیت به نفقه و اسکان است، در حالی که موضوع آیه 234 سوره بقره مدت عده و موضوع آیه 12 سوره نساء سهم ارث زوجه می‌باشد؛ بنابراین این آیه‌ها از نظر موضوعی ارتباطی با یکدیگر ندارند تا یکی ناسخ دیگری باشد. اجماع ادعا شده فاقد پشتوانه معتبر است؛ معرفه بودن «الحول» فقط برای تعیین زمان وصیت است و ارتباطی با مدت عده ندارد؛ روایات مورد استناد نیز از نظر سند و محتوا ضعیف و غیرقابل اعتمادند. بنابراین آیه 240 نسخ نشده است و حکم وصیت به انفاق و اسکان یکساله زوجه پس از فوت شوهر پابرجا است.

کلیدواژه‌ها



مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 05 مهر 1405